logo

KDZ EREĞLİSİ VE KÜLTÜR/TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU


Dr. Can Canver
cancanver7@gmail.com

23.07.1983 tarih ve 18113 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir.

Bu kanun; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hususları ve bunlarla ilgili gerçek ve tüzel kişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar.

Bu kanunun belirttiği kültür varlıkları; tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır. Tabiat varlıkları ise; jeolojik devirlerde, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli, yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan değerleri olarak ifade edilmektedir.

Yine bu kanuna göre; ‘sit’ veya ‘sit alanı’; tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin ürünü olup, yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik, mimari ve benzeri özellikleri yansıtan kent ve kent kalıntıları, önemli tarihi hadiselerin cereyan ettiği yerler ve tespiti yapılmış tabiat özellikleri ile korunması gereken alanlardır.

Bu tanımlara göre Kdz Ereğlisi ve çevresinde yer alan; Zoroğlu köyü’ndeki tarih öncesi duvar resimli Yassıkaya Mağarası, akheron Vadisi’nde yer alan Kilise Mağarası, Cehennemağzı Mağarası ve Ayazma Mağarası gibi tarihi ve mitolojik mağaralarımız, kaya sığınağı tarzındaki İnönü Mağarası, HerakleaPontika akropolü ve geçtiğimiz yıl kazı çalışmalarına başlanan ancak duran Nekropol alanı, Herakleapontika sur ve burçları, Kaletepe’deki Bizans Kalesi, Çeştepesi ve Göztepesi’ndeki türbeler, Balı Köyü’ndeki Roma su kemeri ve antik su yolu, Kaletepe’deki ve sur içi Ereğli mahallelerindeki sarnıçlar ve kuyular, Ereğli ve köyleri arasındaki antik mesafe taşları, Dağlıca Köyü merkezinde yer alan mezarlıktaki dikili taşlar, Atatürk kültür Merkezi’nin yanında yer alan Herakleapontika antik tersanesi, Çeştepe’de yer alan ‘Gözcü Kulesi’ ve Argonat Mezarı, Çobançeşmesi mevkiindeki tarihi Roma rıhtımı, Kayabaşı mevkiindeki halk arasında Herakles Sarayı olarak dile getirilen mimari yapı, Kdz Ereğli Tarih, Doğa ve Kültürünü Yaşatma Derneği ve bilahere Kdz Ereğlisi Belediyesi Kültür Müdürlüğü tarafından envanterleri yapılan otuza yakın tarihi evlerimiz, Halil Paşa Konağı, Ellisekizlerin Konağı, bugün Kent Müzesi olarak kullanılan Cıbırların Konağı, Ressam Osman Zeki Oral Evi, Ortacamii, Halil Paşa Cami, İskele Cami, Ağa Cami ve Akarca Mesciti, daha önce yıkılan eski PTT binasının bulunduğu mevkide yer alan Namazgah, Belediye Parkı’nda yer alan eski mezar taşlarının toplandığı hazire, Demirciler ve Yemenciler Çarşıları, Gavurman mevkiinde yer alan Rum Kilisesi, eski Ereğli sokaklarında evleri birbirinden ayıran bahçe duvarlarında yapı malzemesi olarak kullanılan HerakleaPontika’ya ait taşlar ve duvar kalıntıları, Kilise Mağarası ve Çelikel Camii’nin bodrum katında yer alan mozaikler, Ereğli Müzesi ve Ereğli Kent Müzesi bünyesindeki tarihi, arkeolojik, etnografik eserler, eski belediye binası yıkımında ortaya çıkan Roma Hamamı, Belediye Parkı’ndaki anıtsal Fetih Çınarları, Kepez mahallesindeki ‘Uyuyan Güzel’ ve Endüstri Meslek Lisesi’nin yanında yer alan anıtsal Manolya ağacı ve sayamadığımız, Ereğli’mizin diğer pek çok değerleri; taşınmaz tarihi ve tabiat varlıklarımız arasında yer almaktadırlar.

Belirtilen kanuna göre korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarımızın tespit; ‘koruma kurulu’ tarafından yapılır ve tescil olunur. Tescil kararının ilanı, tebliği ve tapu kütüğüne işlenmesi ile ilgili hususlar yönetmeliklerle düzenlenir. Zira bu kültür ve tabiat varlıkları ‘devlet malı’ niteliğindedir.

Dolayısıyla Kdz Ereğlisi yaşayanlarında tarihi eserlerimiz ve bunların korunması bilincinin oluşturulması için öncelikle yukarıda sayılan kültür ve tabiat varlıklarımızdan hangilerinin tespit ve tescillerinin yapıldığının kamuoyuna duyurulması, ardından bu değerlerimizin korunması ve değerlendirilmeleri hususunda Ereğli kentlisine düşen görev ve yükümlülüklerin açıklanması, oluşturulacak resmi ve sivil toplum kuruluş ve girişimlerinde bilinçli aktif görev almaları sağlanmalıdır.

Zira taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarımız çok çeşitli duyarsızlıklar ya da rant elde etme uğruna ortadan kalkmakta ve zarar görmektedirler.

Share
369 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

7+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • EREĞLİ’NİN YÜKSELEN DEĞERİ: TURİZM

    15 Aralık 2017 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    “Işık gök gürültüsünden, düşünce de eylemden önce gelir" diyor Alman Şair Heinrich Heine Bu felsefe ve ‘Ereğli’de Turizm Neden olmasın?’ sorusu ile yola çıktık. Ve Başkan Uysal’ın öteden beri devam ettirdiği (Vali Çınar’ın göreve başlaması ile daha da hızlanan) “Turizm potansiyelimizi değerlendirmeliyiz” görüşüne katılmakla kalmayıp, ‘işbirliği’ çağrıları üzerine, aydın bir dünya insanı olan yazarımız Can Canver’le harekete geçtik. Uysal, ciddi görevlendirmelerle işin peşine düştü ve yanda okuduğunuz belediye etkinliği ortaya çıktı...
  • KDZ EREĞLİSİ MİTOLOJİSİ -1-

    15 Aralık 2017 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    Mitoloji kavramı; Grekçe’de, dile getirilen veya işitilen söz, masal, öykü, efsane, büyü anlamına gelen ‘mythos’ ve sözlü gerçeğin-bilginin insan diliyle aktarılması anlamındaki ‘logos’ sözcüklerinin birleşmesiyle türemiştir. Bu kavram günümüzde kısaca, antik ilkel çağlarda, o çağların halkları tarafından üretilmiş olan tanrıların, yarı tanrıların, kahramanların efsanevi tarihi ve bundan türeyen mistik entelektüel kültür olarak tanımlanır, bu kavram günümüzde bir bilim dalı haline gelmiş ve mitleri inceleyen mitoloji bilimi şekillenmiştir. ...
  • BEŞ

    27 Kasım 2017 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    Yerim dar; yıldönümlerinde yazdığım köşelerden alıntılarla başlayalım… 30 Kasım 2012’de “YENİ YAZIM” başlığı ile şöyle yazmışım; “Efendim sözün özü ‘Batı Karadeniz Ekonomi, Politika Kültür Forumu’ na tekrardan hoş geldiniz… Bendeniz Doğan Gönüllü, bundan böyle belirli aralıklarla birlikte olmaya çalışacağız… Başta yıllar önce ebediyete uğurladığım babam, annem ve şu an-her an yanımda olan ailem olmak üzere, tüm emeği üstümde olanlara… Bu gazetede emeği geçenlere, her türlü maddi manevi desteğini esirgemeyenlere… Sonsuz teşekkürlerimle… G...
  • KDZ. EREĞLİSİ’NİN İLKLERİ

    27 Kasım 2017 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    Kdz Ereğlisi ilklerin kentidir… Ereğli, bilim, felsefe, mim, sanat adına insanlığın yüzakı olan kavramları ve ürünleri bağrında barındırmış bir Türkiye kentidir. İnsan kavramını yaratan bazı değerler, Ereğli’de doğmuştur. *Adı Ereğlili anlamına gelen ünlü felsefeci ve astronomi alimi Herakleides Pontikus, dünyanın kendi çevresinde döndüğünün söyleyen ilk kişidir. Ereğli’mizin evrensel bir değeri olup Atina okulunu kurucusu Platon ( Eflatun ) ’un öğrencisi ve ondan sonra okulun yöneticisidir. *Dünyanın ilk mim sanatçısı Krispos, asl...