logo

KDZ EREĞLİSİ VE KÜLTÜR/TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU


Dr. Can Canver
cancanver7@gmail.com

23.07.1983 tarih ve 18113 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir.

Bu kanun; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hususları ve bunlarla ilgili gerçek ve tüzel kişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar.

Bu kanunun belirttiği kültür varlıkları; tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır. Tabiat varlıkları ise; jeolojik devirlerde, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli, yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan değerleri olarak ifade edilmektedir.

Yine bu kanuna göre; ‘sit’ veya ‘sit alanı’; tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin ürünü olup, yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik, mimari ve benzeri özellikleri yansıtan kent ve kent kalıntıları, önemli tarihi hadiselerin cereyan ettiği yerler ve tespiti yapılmış tabiat özellikleri ile korunması gereken alanlardır.

Bu tanımlara göre Kdz Ereğlisi ve çevresinde yer alan; Zoroğlu köyü’ndeki tarih öncesi duvar resimli Yassıkaya Mağarası, akheron Vadisi’nde yer alan Kilise Mağarası, Cehennemağzı Mağarası ve Ayazma Mağarası gibi tarihi ve mitolojik mağaralarımız, kaya sığınağı tarzındaki İnönü Mağarası, HerakleaPontika akropolü ve geçtiğimiz yıl kazı çalışmalarına başlanan ancak duran Nekropol alanı, Herakleapontika sur ve burçları, Kaletepe’deki Bizans Kalesi, Çeştepesi ve Göztepesi’ndeki türbeler, Balı Köyü’ndeki Roma su kemeri ve antik su yolu, Kaletepe’deki ve sur içi Ereğli mahallelerindeki sarnıçlar ve kuyular, Ereğli ve köyleri arasındaki antik mesafe taşları, Dağlıca Köyü merkezinde yer alan mezarlıktaki dikili taşlar, Atatürk kültür Merkezi’nin yanında yer alan Herakleapontika antik tersanesi, Çeştepe’de yer alan ‘Gözcü Kulesi’ ve Argonat Mezarı, Çobançeşmesi mevkiindeki tarihi Roma rıhtımı, Kayabaşı mevkiindeki halk arasında Herakles Sarayı olarak dile getirilen mimari yapı, Kdz Ereğli Tarih, Doğa ve Kültürünü Yaşatma Derneği ve bilahere Kdz Ereğlisi Belediyesi Kültür Müdürlüğü tarafından envanterleri yapılan otuza yakın tarihi evlerimiz, Halil Paşa Konağı, Ellisekizlerin Konağı, bugün Kent Müzesi olarak kullanılan Cıbırların Konağı, Ressam Osman Zeki Oral Evi, Ortacamii, Halil Paşa Cami, İskele Cami, Ağa Cami ve Akarca Mesciti, daha önce yıkılan eski PTT binasının bulunduğu mevkide yer alan Namazgah, Belediye Parkı’nda yer alan eski mezar taşlarının toplandığı hazire, Demirciler ve Yemenciler Çarşıları, Gavurman mevkiinde yer alan Rum Kilisesi, eski Ereğli sokaklarında evleri birbirinden ayıran bahçe duvarlarında yapı malzemesi olarak kullanılan HerakleaPontika’ya ait taşlar ve duvar kalıntıları, Kilise Mağarası ve Çelikel Camii’nin bodrum katında yer alan mozaikler, Ereğli Müzesi ve Ereğli Kent Müzesi bünyesindeki tarihi, arkeolojik, etnografik eserler, eski belediye binası yıkımında ortaya çıkan Roma Hamamı, Belediye Parkı’ndaki anıtsal Fetih Çınarları, Kepez mahallesindeki ‘Uyuyan Güzel’ ve Endüstri Meslek Lisesi’nin yanında yer alan anıtsal Manolya ağacı ve sayamadığımız, Ereğli’mizin diğer pek çok değerleri; taşınmaz tarihi ve tabiat varlıklarımız arasında yer almaktadırlar.

Belirtilen kanuna göre korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarımızın tespit; ‘koruma kurulu’ tarafından yapılır ve tescil olunur. Tescil kararının ilanı, tebliği ve tapu kütüğüne işlenmesi ile ilgili hususlar yönetmeliklerle düzenlenir. Zira bu kültür ve tabiat varlıkları ‘devlet malı’ niteliğindedir.

Dolayısıyla Kdz Ereğlisi yaşayanlarında tarihi eserlerimiz ve bunların korunması bilincinin oluşturulması için öncelikle yukarıda sayılan kültür ve tabiat varlıklarımızdan hangilerinin tespit ve tescillerinin yapıldığının kamuoyuna duyurulması, ardından bu değerlerimizin korunması ve değerlendirilmeleri hususunda Ereğli kentlisine düşen görev ve yükümlülüklerin açıklanması, oluşturulacak resmi ve sivil toplum kuruluş ve girişimlerinde bilinçli aktif görev almaları sağlanmalıdır.

Zira taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarımız çok çeşitli duyarsızlıklar ya da rant elde etme uğruna ortadan kalkmakta ve zarar görmektedirler.

Share
296 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

7+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • RÖPORTAJLARIN DİLİ!..

    11 Ekim 2017 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    Elinizde tuttuğunuz 115. sayımızda 3 ayrı özel röportaj/haber var; Erdemir Genel Müdürü Sedat Orhan, Özel Echomar Hastanesi Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Alp Demir Zorlu ve il Baro Başkanlığına aday olan Avukat Özel Eroğlu... Her üç özel haber/röportaj için yorum yapmaya da pek ihtiyaç yok. Kaldı ki genellikle haberi olduğu gibi verip, yorumları okuyucuya bırakmayı tercih etmişimdir. Ben, tıpkı insanın ‘beden dili’ gibi, ‘röportajların arka planını, dilini’ burada özetlemek istiyorum. İlk söyleşiyi, Erdemir Sivil Toplum ve Kamu Kurulu...
  • YAŞAYAN KARADENİZ EREĞLİSİ

    11 Ekim 2017 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    Kdz Ereğlisi’ni, bir ‘doğa-insan-kültür’ zenginliği ve güzelliği olarak tarif edebiliriz. Kdz Ereğlisi’nin doğası ve iklimi, ılımandır. Kdz Ereğlisi insanı, ılımlıdır. Kdz Ereğlisi kültürü, insancıldır… ‘Ilıman, ılımlı ve insancıl’ gibi üç dinamikten oluşan bir bileşke yani yaşam; işte bu yüzden her tarihi dönemde Kdz Ereğlisi zengin ve ferah olmuştur. Tarih, Kdz Ereğlisi ve havalisinde sürekli savaşlarla ve kavimlerin gel-gitleriyle zamanlansa bile, sonuçta zaman imbiğinden geçip, ayak izi olarak, toprağın altına ve üstüne damgasını b...
  • EREĞLİ TSO ADAYLARI

    02 Ekim 2017 KÖŞE YAZILARI, TÜM MANŞETLER

    TSO seçimlerinin ertelenmesi, 'daha sağlıklı değerlendirmeler yapılabilmesi açısından' bir bakıma iyi oldu. Mevcut yönetim dışındaki her üç adaydan da görüş alıp yayımladım. Arslan Keleş, Niyazi Özcan ve Mustafa Özkan’ın şaşırtmayan “yarışa devam” mesajları iyi okunduğunda ‘ertelemeyi, iyi bir fırsat olarak’ değerlendirecekleri anlaşılıyor. Biz gazeteciler olarak lider potansiyeli olan her üç adayı da tanıyoruz aslında. Ama yine de isim isim bakalım: Arslan Keleş’e, uzun yıllar Keleşler Grupta çalışmış bir emektar olarak kişisel...
  • GEZİ NOTLARI…

    29 Eylül 2017 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    Emir demiri kesiyor ama insanlığın yaşadığı sorunlarını çözmüyor. Kişiler ve toplumlar arası sorunlar ‘iyi ve doğru iletişim’ sayesinde çözülüyor. Otorite bir yere kadar geçerli oluyor; demir kesildiği ile emir verildiği ile kalıyor. Doyumlu bir hayat için, kaliteli şehirlerde insan gibi yaşamak için ‘iletişime’ ihtiyaç var. İletişim: konuşmak, gezmek, okumak, meraklanıp sormak, meraklısına cevap vermek; hatta düşünmek veya eylemsiz kalmak… Bir de yemek-içmek. Hal böyle olunca iletişimsiz yaşamak imkânsız! Biz de öyle yaptık ve iletişimd...