logo

HERAKLEİA PONTİKA’DAN MİLETOS’LU HEKİM ALKMAİON GEÇMİŞ


Dr. Can Canver
cancanver7@gmail.com

Herakleia Pontika’da savaşçı olarak yetiştirilecek bireylere, küçük yaşlardan başlanarak tıp bilgileri de öğretilirmiş. Bu öğretim sisteminde; iyi söz söyleme, spor, savaş oyunları, yöneticilik gibi toplum içinde gençlere gerekli bilgiler verilirken, savaş sırasında kendi başlarına veya arkadaşlarına gelebilecek yaralanma, kaza gibi durumlar içinde tedavi yöntemleri aktarılırmış.

MÖ 7.ve 6.yz.larda Yunan dünyasında ilk tıp okulu Kroton kentinde ortaya çıkmış. Okulun ilk öğreticisi olan Perithoos oğlu Alkmaion’muş… Baş yapıtlarından olan Peri Physeos ( Ruh Üzerine )’ta beynin yönetim merkezi olduğunu, duyu organları ile beyin arasında bağlantı bulunduğunu belirtmiştir. Bir yaralanma veya benzeri nedenle bu bağlantı zedelenir ise veya koparsa haberleşmenin duracağını kayıt altına almıştır.

Bu saptamalar deneysel psikolojinin ilk adımlarıdır ki; sonrası yıllarda Empedokles ve ‘atomcular’ tarafından geliştirilmiştir. Alkmaion ayrıca ruhun ölmezliği doktrinini de ortaya atmış ve bu felsefik husus Pithagoras okulu tarafından geliştirilmiştir. En önemli tıbbi teorisi ise sağlığı; vücuttaki güçlerin dengesinin oluşturduğunu ( isonomiadynameon ) ileri süren düşüncesidir. Bu dengeyi oluşturan birimlerden birindeki bir bozukluk karışıklığı ya da onun deyişiyle monarşi ( monarkhia )’yi ve hastalığı getirmektedir.

Aynı çağın yani MÖ 6.yz.ın bir başka ünlü hekimi, yine Kalliphon oğlu Demokedes olup, Alkmaion’un arkadaşıdır. Her ikisi de İran’a Pers Kralı Dareos’un sarayına, kralın ata binerken çıkan ve Mısırlı hekimlerin iyi edemediği ayağını tedavi etmeleri için çağrılmışlardır.

Miletos’lu bir göçmen olan Alkmaion’un isteğiyle, Byzantion ( İstanbul ) ve Khalkedon ( Kadıköy ) üzerinden İrana doğru yol alırlarken, yine bir Miletos kolonisi kenti olan Herakleia Pontikaya’da uğramışlar ve buradaki meslektaşları ile istişarede bulunup bilgi alışverişi yaparlar.

Pers sarayına vardıklarında gerek kralın ayağını iyi etmeleri ve gerekse kralın karısı, ünlü kral Kyros’un kızı olan Atossa’nın göğsündeki bir tümörü tedavi etmeleri sonucu, başarısız olan Mısırlı meslektaşlarının cezalarını affettirdiler.

Herakleia Pontika’lı hekimler, meslektaşlarından edindikleri bilgilere dayanarak tedavi merkezlerini yeniden düzenlemişler… Bu merkezde hasta kabul ve bekleme yerleri, bakım odaları, jimnastik sahaları, gezinti alanları, müzik dinleme odaları ve hamamlar varmış. Tedaviye alınan hastalar bir dizi dinsel havası da olan eylemlerden geçirilirmiş ki; buna o dönemlerde ‘ritus’ denirmiş. Hamam, terletme, müshil yoluyla içini temizleme, rüya yorumlama ve telkin ile tedavi geleneği bu dönemde egemen tıp yöntemleriymiş ve tedavi; hekimler ve hekimlik bilgisini dinsel öğretimin bir bölümü olarak kazanmış rahipler tarafından yapılmaktaymış.

Onların hastaları iyileştirirken bir diğer yükümlülükleri de tıp bilgilerini, savaşçı olarak yetiştirilmekte olan gençlere öğretmekmiş…

Share
#

SENDE YORUM YAZ

9+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • HEMŞİRELER HAFTASINDA İFTAR PROGRAMI DÜZENLENDİ

    14 Mayıs 2019 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, MAGAZİN, TÜM MANŞETLER

    Kdz. Ereğli Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından düzenlenen iftarda tüm hastane çalışanları bir araya geldi.  . Kdz. Ereğli Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından dün akşam hastanenin yemekhanesinde düzenlenen iftar programı öncesi Kur’an-ı Kerim okundu, ilahiler seslendirildi. İftar programına Kdz. Ereğli Kaymakamı İsmail Çorumluoğlu, Karadeniz Bölge Komutanı Cemal Özden Yazıcıoğlu eşleriyle birlikte katılırken, Kdz. Ereğli Belediye Başkan Yardımcıları Haluk Okur, Mehmet Tayyar Mendeş, Kdz. Ereğli İlçe Sağlık Müdürü Seze...
  • ERDEMİR VE TSO, ÇELİK KÜMELENMESİNİN NERESİNDE?

    29 Nisan 2019 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

      . Geçen hafta/25 nisan Perşembe günü BAKKA tarafında Devrek'te organize edilen ‘Çelik Kümelenme Analiz Çalıştayı’na Haber Sorumlumuz Fahrettin Özaydın ile birlikte katıldık. İş'te Haber Hayat olarak, Bölgesel Ekonomi Gazetesi vizyonumuz,  bu tür toplantılara katılmak, neler olup-bittiğini kaynağından öğrenmemizi ve kamuoyu ile paylaşmamızı sağlıyor. Emeği geçenleri kutluyoruz. Çok verimli bir toplantı oldu. Özel bir otelde düzenlenen toplantıda ; Zonguldak Valisi Erdoğan Bektaş, Çelik deyince Türkiye’de akla gelen ilk isimle...
  • TURİZM ÇALIŞTAYI

    22 Nisan 2019 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    Öteden beri yazarımız Dr. Can Canver'le birlikte ısrarla peşine düştüğümüz konu: Kdz. Ereğli’de Turizm. Gazetemiz takipçilerinden kimileri işi “hadi iyisin!.. yatına marina yaptıracaksın sonunda,  adını da ‘Gönüllü Marina’ dersiniz artık!” takazaları ile sataşmaya kadar götürseler de; Ereğli’de Turizm konusu yoluna girdi. (kuzum bırak yatı/marinayı; benim denizle ilgim ‘denizden babam çıksa yerim’ den ibarettir. Ancak söz konusu Ekonomi ve Ereğli’nin gelişmesi ise marinacı da olurum, yatçı da, rüzgar paraşütçüsü de, hatta garson ya da ka...
  • ÇOCUKLUĞUMUN OYUNLARI

    22 Nisan 2019 EKONOMİ, GÜNCEL, GÜNDEM, KÖŞE YAZILARI, KÜLTÜR, POLİTİKA, TÜM MANŞETLER

    . Oyun oynamak için karı, kışı, yakıcı sıcağı, dört mevsim hiç seçmezdik çocukken… Kar yağmur dinlemezdik. Oyuncağımız olmasa da çamurları şekillendirip oyuncak mı yapmazdık? Osman evimizin önünde ıslık çalar, çaputtan sıkılarak şekillendirilmiş yuvarlağımızla top oynamaya çağırırdı beni. Annemin yaptığı iki dilim üzümlü kekle çıkardım kapıya, birini ona verirdim. Dar geçidin başında seslenen ya Tarık olurdu ya da Murat; oyun oynamaya… Mahallemizin sokaklarında uçarcasına koşuştururduk, bir oradan bir oraya… Tarhana k...